فراخوانی ...

انجمن ایرانی تاریخ
گزارش برگزاری سمینار تاریخ و ترجمه نسخه چاپی RSS
  • گزارش برگزاری سمینار تاریخ و ترجمه
    سه‌شنبه 23 فروردین 1390 ساعت 13:17

     گزارش برگزاری نخستین سمینار تاریخ وترجمه نخستین سمینار تاریخ وترجمه، به همت انجمن ایرانی تاریخ و با مشارکت دانشگاه­های  لرستان، علامه طباطبایی و الزهراء همچنین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی(مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی) ، در روزهای­22 و 23 اردیبهشت 1389­، در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد

     گزارش برگزاری نخستین سمینار تاریخ وترجمه

     

    نخستین سمینار تاریخ وترجمه، به همت انجمن ایرانی تاریخ و با مشارکت دانشگاه­های  لرستان، علامه طباطبایی و الزهراء همچنین پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی(مرکز ساماندهی ترجمه و نشر معارف اسلامی و علوم انسانی) ، در روزهای­22 و 23 اردیبهشت 1389­، در محل پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. در نخستین روز این سمینارکه با حضور حدود  استادان، دانشجویان و علاقمندان رشته­ های تاریخ و زبان های خارجی، برگزار شد.

    نخستین سخنران این سمینار آقای دکتر ولوی؛ نایب رئیس انجمن تاریخ  بودند. دکتر ولوی ­ضمن خیر مقدم  به استادان و سایرحاضرین درجلسه، به اهداف برگزاری این سمینار اشاره کرده وگفتند: تاریخ ایران طی دو هزار سال تاریخ خودش، چهار موج ­بزرگ ترجمه را  تجربه کرده است. اولین موج با ورود یونانیان شکل می­ گیرد که اطلاعات ما از این موج ­بسیار ناچیز است. موج دوم ­که تأثیرات تعیین کنند­ه ای در ایران برجای گذاشت، با تأسیس سلسله ساسانی و تشکیل مکاتب ترجمه در فلات ایران به خصوص در مرکز مهم جندی شاپور در زمان شاپور اول آغاز شد. با آمدن مسیحیت و تأثیرات مسیحیت و بعضی آئین­ های رواقی و گنوسی، تمایل متفکران و دانشمندان ایرانی به ترجمه متون اوج می­ گیرد. و همین موج درموج مهم بعدی یعنی  نهضت ترجمه در دنیای اسلام تاثیر گذاشت. نهضت ترجمه ای که در دوره خلافت عباسی در دنیای اسلام­ شکل گرفت، دنباله همان نهضتی است که در دوره ساسانیان شکل گرفته بود، و تأثیرات آن بر همگان روشن است. موج چهارم­ ترجمه درسده اخیر در جامعه ما ایجاد شده است. و تاثیرات آن کاملا مشهود و قابل بررسی است. هر یک از این امواج  ترجمه که در شکل گرفته ویژگی­ها و مختصات خاص خود را داشته­ است. سه موج اول تحت تاثیر فرهنگ و تمدن یونانی و تا حدودی هندی شکل­ گرفته و عمدتاً در قلمرو علومی مانند ریاضیات، نجوم، طب و فلسفه ساماندهی شده است. اما موج اخیر ترجمه، که ما با آن روبه رو هستیم و موضوع سمینارما را تشکیل می دهد، دامنه و دایره اش بسیار وسیع تر است­. شاید بتوان گفت، غلبه در این موج چهارم ترجمه، بیشتر باشاخه های مختلف علوم انسانی و از جمله تاریخ است. شاید در امواج قبلی رشته های علوم انسانی و اجتماعی نقش چندانی نداشتند. اما در موج اخیر ترجمه، جایگاه رشته های علوم انسانی، جایگاه ویژه­ است. و سهم تاریخ هم  در نهضت جدید ترجمه سهم مهمی است. به نحوی که این شائبه را پیش می آورد که انگار بیشتر تولیدات علمی ما در رشته های علوم انسانی، اگر بتوانیم نام تولیدات را برآن ها بگذاریم، بیشتر تمایل به سمت ترجمه داشته اند. همین موضوع اهمیت این سمینار را مشخص می­ کند. بنابراین­ لازم است سهم ترجمه دررشته تاریخ و آثاری که محققان­ تاریخ تولید می­ کنند، و اولویتهای امر ترجمه در تاریخ باید مشخص شود. تا از این رهگذر سهم ایرانیان در فرهنگ و تمدن بشری و در تولید فکر و علم در رشته تاریخ  معلوم شود. با توجه به این مسئله، ضرورت برگزاری سمینار تاریخ و ترجمه، و بررسی جدی آثار ترجمه شده درحوزه تاریخ، از اهمیت بسیاری برخوردار است.

    دکترولوی درپایان، از هیأت علمی­ سمینار، استادان و دانشجویانی که به برپایی سمینار کمک نمودند، همچنین از ریاست محترم پژوهشگاه قدردانی نمودند.

       سخنران بعدی سمینار خانم دکتر شهلا بختیاری؛ دبیر علمی سمینار تاریخ و ترجمه بودند. دکتر بختیاری­ سخنان خود را این گونه آغاز کردند: خدا را شاکرم که بار دیگر توفیق خدمت به ما داده شد و تشکر می کنم از همه بزرگوارانی که قبول زحمت کرده و مجلس ما را به قدوم خود زینت بخشیدند. از استادان خود که افتخار شاگردی در محضرشان را داشتم، و از حضارمحترم حاضر در جلسه، همچنین از همه عزیزانی که لحظه به لحظه درکنار ما بودند، تشکر می­ کنم.  

      دکتر بختیاری در ادامه ضمن اشاره به روند برگزاری سمینار گفتند: ایده سمینار تاریخ و ترجمه را سرکارخانم مریم شیرازی به انجمن ایرانی تاریخ پیشنهاد کردند و هیأت مدیره انجمن، با ضروری دانستن اجرای چنین طرحی، آن را در ماه های پایانی سال 1378 به تصویب رساندند. به پیشنهاد هیأت مدیره، بنده به عنوان دبیرعلمی سمینار انتخاب شدم و بیش از یک­سال است که همراه با سایر دوستان مشغول کار روی این طرح می باشم. ­ درخردادماه 88 فراخوان سمینار تصویب شد و قرار شد علاقمندان به شرکت در سمینار دعوت به­ همکاری شوند. مراکز مورد نظر ما، گروه­هایی بودند که درحوزه­ ی تاریخ و ترجمه­ کار کرده بودند. بنابراین از طریق کارشناسان انجمن برای آنها فراخوان فرستاده شد، تاعلاقمندان مقالات خود را برای ما بفرستند. از آن زمان تا به حال نه جلسه رسمی ­و تعداد زیادی جلسات غیر رسمی برگزار کرده و از استادان زیادی طلب راهنمایی کرده ایم.

    دکتر بختیاری از اعضای هیأت علمی سمینار: دکتر اشراقی، دکترولوی، دکتر امامی، دکتر محمد رحیم احمدی، دکتر جودکی،دکتر فرهانی منفرد، دکتر منصوره اتحادیه، دکترحسن زندیه، دکترحسینعلی نوذری، دکترملانظر، دکتر مهرگان یاد کرده و از همه این عزیزان تشکر نمودند.

    ایشان در ادامه افزودند: بعد از این مرحله، سخت ترین بخش کار شروع شد که جلب مشارکت در برگزاری سمینار بود. دانشگاه لرستان جزو اولین مراکزی است که دعوت همکاری انجمن را پذیرفت و در این مسیر بسیار با ما همکاری نمود. از آقای دکتر رحمتی مدیر گروه و دیگر استادان دانشگاه لرستان که به ما کمک کردند تشکر می کنم.­ همچنین دانشگاه علامه طباطبایی به خصوص آقایان دکتر وفایی و دکتر ملانظر که در چاپ پوستر ها، بروشورها و انتشار پوستر نهایی سمینار در اسفند ماه 88، کمک بسیاری به ما کردند که از همه آن ها تشکرمی­ کنم. آقای دکترعلی­خانی و آقای دکترجمالی  جزو مشارکت کنندگان بودند که در چاپ چکیده مقالات­ و.. با ما همراهی کردند واز این عزیزان هم تشکر می کنم. از آقای دکتر یوسفی فر؛ معاونت محترم پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، که بدون ­کمترین دریغ وبا لطف و نظری وسیع همراه مابودند، و علاوه برشرکت دربسیاری از جلسات، در موارد متعدد و همچنین اختصاص مکان سمینار به ما کمک کردند،­ تشکر ویژه دارم. دانشگاه الزهرا که خود ما جزو این مجموعه بودیم، پس از فراز و فرودهایی وارد مشارکت شد. از دکتر ولوی و دکترفرهانی­ که در فراهم­ کردن این مسیر تلاش بسیار کردند، تشکر می­کنم. امیدوارم این سمینار فتح بابی برای جلب همکاری های­ متخصصان در سمینارهای بعدی باشد.

    دکتربختیاری با اشاره به 42چکیده ­ی رسیده به سمینارگفتند: این چکیده ها و مقالات، مورد ارزیابی علمی و دقیق هیأت علمی سمینار قرارگرفت.­27 چکیده به تصویب ما رسید . 23 مقاله به دست ما رسید، که برای ارزیابی داوران ارسال شد و از بین آن ها 13 مقاله­ تصویب شد.

    در ادامه دبیرعلمی سمینار با اشاره به برنامه سمینار که در قالب ارائه مقالات و برگزاری نشست­های تخصصی­ کارگروه ها،  افزودند: آقای دکتر ولوی پیشنهاد کردند: درکنار اقدامات مرسوم همایش ها، به منظور آسیب شناسی آثار مترجم درحوزه­ ی تاریخ، پیدا کردن ارتباطات میان رشته ای، و راهکارهایی در این باره، نشست های تخصصی در این سمینار داشته باشیم. این پیشنهاد از سوی هیأت علمی  تصویب شد و قرار شد کار گروه ها طراحی شوند و برای هر کارگروه استادانی دعوت شدند .

    1-     کارگروه تخصصی چشم اندازها، ضرورت ها و اولویت های ترجمه متون تاریخی  به ریاست آقای دکتر حضرتی

    2-     کارگروه ترجمه متون تاریخی: وضعیت، آسیب­ها و راهکارها از زبان­های خارجی به زبان­های اسلامی و بالعکس به ریاست آقای دکتر ملانظر

    3-     کارگروه ترجمه در حوزه­ی روش شناسی، مباحث نظری، فلسفه ­ی تاریخ و مطالعات بین رشته ­ای به ریاست آقای دکتر نوذری

    4-     کارگروه ترجمه و انتقال­ گفتمان تاریخ: موانع و راهکارها به ریاست آقای دکتر زندیه

    دکتربختیاری درادامه با اشاره به تلاش وهمت دکتر ولوی­ که انجمن ایرانی تاریخ را به پیش می برند، افزودند: از دکتر ولوی که با پیگیری هایشان موجب دلگرمی بوده و بسیاری از قوت ها وخوش فکری های ایشان ضعف های ما را می پوشاند، تشکر می­ کنم. همچنین از دکتر جعفریان و همراهی بی دریغ ایشان و اهدای هدایای بخش تجلیل از استادان پیش کسوت تاریخ، تشکر می کنم.  ایشان از دانشجویانی که در برگزاری سمینار، انتشار خبرنامه و ویژه­ نامه­ ی سمینار تاریخ و ترجمه، برپایی نمایشگاه تلاش ­کردند و همچنین کارشناسان دبیرخانه انجمن تشکر کردند. در پایان اظهار امیدواری­ کردند که سمینار تاریخ و ترجمه آغازی باشد برای نگرشی جدید درحوزه تاریخ.

     در ادامه برنامه از استادان پیش کسوت تاریخ جناب آقایان دکتر اشراقی و دکتر قره­ چانلو درخواست شد سخنانی ایراد فرمایند سپس از  آقایان : دکترقره ­چانلو ودکتراشراقی، تقدیر و از طرف انجمن ایرانی تاریخ، هدایایی به رسم یادبود به ایشان اهداءکردند.

    بخش­ بعدی سمینار تاریخ وترجمه، ارائه مقالات بود.

    دومین روز سمینار تاریخ وترجمه در صبح وبعداز ظهر، روز پنجشنبه 23 اردیبهشت ماه در پژوهشگاه علوم انسانی، با حضور جمعی از استادان و دانشجویان و دانش پژوهان حوزه تاریخ و ترجمه تشکیل شد. در نشست صبح پژوهشگران مقالات خود را ارائه دادند و در نشست بعد از ظهر مراسم اختتامیه سمینار تاریخ و ترجمه انجام شد. در این نشست آقای دکتر فولادوند پیش کسوت عرصه تاریخ وت رجمه به ایراد سخنرانی پرداختند. در ادامه خانم دکتر بختیاری گزارش نهایی کارگروه ها و پیشنهادها را ارائه دادند. سمینار تاریخ وترجمه با سخنرانی دکتر آئینه­ وند رئیس انجمن ایرانی تاریخ به پایان رسید. 


    پیشنهاد کارگروه­های تخصصی سمینار تاریخ و ترجمه نسبت به ارتقاء ترجمه در تاریخ

     

    1-   اهتمام دانشگاه­ها و فرهنگستان­ ها به انتخاب متون مناسب جهت ترجمه

    2-   توجه به تخصص در ترجمه متون

    3-   تعریف و طراحی پروژه­های تحقیقی در خصوص آسیب­شناسی ترجمه در یکصدساله اخیر

    4-   تهیه فرهنگ تخصصی حوزه تاریخ

    5-   تشکیل شورایی از متخصصان تاریخ و رشته­ های مختلف زبان جهت واژه­گزینی و تدوین واژه نامه مناسب استفاده محققان و مترجمان

    6-    تهیه بانک اطلاعاتی متخصصان ترجمه متون تاریخی به تفکیک زبان­های مبدأ و مقصد

    7-   تهیه بانک اطلاعات انتشارات فعال در عرصه ترجمه متون تاریخی

    8-   گسترش همکاری انجمن ایرانی تاریخ با مراکز تخصصی ترجمه در رشته­ های مختلف زبان­های بیگانه

    9-   تهیه کتاب­نامه موضوعی ترجمه و تاریخ

    10-   برگزاری کارگاه­های آموزشی جهت علم، فن و هنر ترجمه در تاریخ

    11-   برگزاری کارگاه­های آموزشی زبان­های غیر رایج(ترکی استانبولی، عبری و...)

    12-   توسعه فرهنگ نقد آثار مترجم از طریق چاپ و انتشار مجلات علمی معتبر و برگزاری جلسات نقد آثار

    13-   پیشنهاد به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری جهت اعمال سیاست توجه به تخصص رشته­ ای مترجمی زبان و تربیت نیروی متخصص مترجم متناسب با نیاز رشته­ های مختلف و از جمله تاریخ در دانشگاه­های کشور

    14-   توجه به مبانی، روشی و نظری علوم مخصوصاً علم تاریخ در سنت­های علمی گذشته ایران و اسلام

    15-   توسعه نگرش میان­ رشته ­ای در آموزش تاریخ و استفاده از دست­آوردهای علوم کمکی

    16-   کوشش در جهت سوق دادن جامعه علمی تاریخ به سمت تولید فکر و نظر و ارائه تحقیقات مستقل در کنار آثار ترجمه شده

    17-   حمایت از ترجمه ­های وزین و ارزشمند

    18-   تشکیل کانون مترجمان متون تاریخ به عنوان کارگروهی زیر نظر انجمن ایرانی تاریخ.این کانون می­تواند در فضای مجازی هم به مبادله افکار و پیشرفت ترجمه در تاریخ کمک کند.

    19-   تقویت ارتباطات علمی با سایر کشورها از طریق سفرهای علمی، کنفرانس مشترک و...

    20-   فراهم آوردن امکان ارتباط علمی با پژوهشگران عرصه تاریخ با مراکز اسناد، آرشیوها و کتابخانه­ های معتبر و کشورهایی که در زمینه فرهنگ ایرانی و اسلامی از غنای ویژه­ ای برخوردارند.

    21-   راه ­اندازی سایت ترجمه کتاب­های تاریخی توسط انجمن ایرانی تاریخ به منظور اطلاع­ رسانی بیشتر و جلوگیری از موازی­ کاری

    22-   توجه به ضرورت ویراستاری علمی و تخصصی کتاب­های ترجمه شده در حوزه تاریخ

     

     



    گزارش و مصاحبه
    شماره مطلب: 72
    دفعات دیده شده: 3196 | آخرین مشاهده: 2 روز پیش