فراخوانی ...
انجمن ایرانی تاریخ
گزارش سخنرانی پیوند سیاست و پزشکی در قرون میانه سخنران: دکتر عباس احمدوند زمان: 18 دی ماه 1396 ساعت 14-16 چاپ RSS
  • گزارش سخنرانی پیوند سیاست و  پزشکی در قرون میانه
سخنران: دکتر عباس احمدوند
زمان: 18 دی ماه 1396 ساعت 14-16 گزارش سخنرانی پیوند سیاست و پزشکی در قرون میانه
    سخنران: دکتر عباس احمدوند
    زمان: 18 دی ماه 1396 ساعت 14-16

    چهارشنبه 20 دی 1396 ساعت 15:25

    مراسم با تلاوت ایاتی چند از کلام ا... مجید آغاز شد و پس از خوشامد گویی به میهمانان دکتر احمدوند سخنرانی خود در رابطه با پزشکی و مناسبات آن با سیاست و هیات حاکمه را آغاز کردند که در ذیل خلاصه آن آورده می شود:

    دلیل انتخاب زمان قرون میانه پیوند دادن موضوع به دوران قبل و بعد می باشد زیرا باید زمینه تحقیق را توسط منابع مثل مجلات پزشکی در سده های قبل و بعد جستجو کرد.

    برای تفهیم موضوع می بایست به چند مقدمه اشاره کرد که رویکرد منابع هستند.

    مقدمه 1: عبارت سیاست و پزشکی را باید نسبت به هم سنجید هر دو چیز را می شود با هم قیاس کرد اما باید ان دو با هم سنخیت داشته باشند حتما باید بین ان دو چیز رابطه و پیوندی باشد.

    مقدمه 2: دوره های میانه نوع حکومت فردی است. (سلطان-شاه-امیر-خلیفه)

    هرکس بتواند روی این فرد که تصمیم ساز نهایی حکومت است، اعم از تاثیر احساسی، منطقی، عقلانی بگذارد در تصمیمات مهم حکومت نیز تاثیرگذار است و می تواند حکومت را به سمت و سوی خاص سوق دهد.

    مانند ابوطالب زنجانی در دوره محمد علی شاه استخاره می گرفت که بعدها معلوم شد این فرد عامل سیاسی اتابک بوده است.

     

    مقدمه 3: Health communication approach

    ارتباط سلامت یعنی: در این رویکرد یک ارتباط خاص بین بیمار و پزشک شکل می گیرد که نظام تبادل خاص را دارد. پیوند پزشک و بیمار رفتار خاص دارد. اهسته اهسته در طول زمان احساس  دو طرفه یا همدلی شکل می گیرد. به نحوی که بیمار خود را به پزشک می سپارد با اعتماد کامل، اعتماد بسیار مهم است. چون بیمار جان و سلامتی اش را به او می سپارد. مسئله جان و سلامت از دیرباز مهم بوده است. حال اگر این بیمار  فرد اول حکومت باشد، حاکم قدرت با پزشک پیوند محکمی برقرار می کند.

    بررسی چند نمونه که فقط ادعا هستند:

    1_ منصور دوانیقی 20 سال حکومت کرد. بنیانگذار عباسیان بود و اولین کسی که لقب گذاشت (سفاح = خونریز) منصور سوء هاضمه داشت به دلیل مصرف مداوم زیاد گوشت در بغداد درمان نشد و از دل درد همیشه رنج می برد. او را به جندی شاپور معرفی کردند. در جندی شاپور آموزش، درمان، دارو و پزشک همه در کنار هم بودند و مهم ترین مرکز علمی پزشکی در جهان بود، بختیشوع او را درمان کرد.

    منصور با او دوست شد و اعتماد کامل به او کرد. به بختیشوع اجازه داد خانواده اش را معاینه کند. اعتماد به جایی رسید که به او اجازه داد به حرمسرا برود و زنان را درمان و معاینه کند. (تا پیش از او هیچ کس اجازه ورود به حرمسرا را نداشت) خلیفه، بختیشوع را محرم خود دانست، به طوری که از نزدیکان و خواص حاکم شد. حضور بختیشوع در بغداد باعث احداث بیمارستان و پیشرفت علم پزشکی شد.

    2_ سلمویه پزشک دوره معتصم بود. در دوره معتصم کمتر کسی اجازه ورود به محضر خلیفه را داشت ولی ارتباط بین معتصم و سلمویه چنان نزدیک و عاطفی بود که او بدون اذن هرجا و هر زمان بر او وارد می شد. در این مثال جایگاه سیاسی بلندی را به پزشک می دهد. (ایفا کردن نقش در سیاست توسط پزشک) در عزل و نزل افراد، در بازی های قدرت، در معاهده ها و قراردادها، در اقتصاد، اخطار دادن، مصادره کردن نکردن اموال و ...

    3_ جبرئیل در دوره  هارون الرشید جایگاهی پیدا کرد که هر کس هر حاجت مالی یا سیاسی داشت او را واسطه می کرد هدایای نقدی و غیر نقدی نفیسی می دادند و به مراد خود می رسیدند. از آنجا که بسیار در تاریخ دیده شده افرادی بس نا لایق به حاکمیت سرزمینی گمارده شده اند.

    پزشک دربار به دلال قدرت  شده بود. جایگاه سیاسی پزشک بسیار مشهود است و از نظر مالی و اقتصادی پزشکان بسیار قدرتمند بودند. مثال: جبرئیل پزشک هارون الرشید 1200 درهم ماهیانه حقوق داشت علاوه بر آن هدایایی (توسط دلالی) نیز دریافت می کرد.

    قدرت و جایگاه اطباء متزلزل و شکننده بود زیرا سیاست در دولت مستعجل است. سیاست هر روز یک اقتضاعاتی دارد. هر کس از حکومت کنار می رود، حکومت بعدی اموال نزدیک ترین افراد حکومتی را مصادره می کرد. عدم ثبات حکومت باعث تخریب موقعیت پزشک بود. (مصادره اموال درامد زیر بالش شاهان حکومتی بود.) ثبات سیاسی و عدم ثبات سیاسی باعث افزایش و کاهش امار وقف شده بود.

    نتیجه سخنرانی:

    روابط بین علوم و سیاست قابل بررسی است. سیاست و حکومت یا حکمران با علوم پزشکی ارتباطات خاصی  دارد.

    سوال: این قدرت از شخص پزشک است یا مروط به علم پزشکی است؟

    جواب: کتاب بدون عالم جسم سخت و بی روح است. اگر عالمی نباشد که کتاب را درس دهد، شرح دهد، ترجمه کند، کتاب سودمند نیست. عالمان هستند که کتاب را به زبان در می آورند. عالمان علم را محقق می کنند. حاکمان سیاست را جهت می دهند. ما در این جلسه یکی از شاخه های علمی را با سیاست مقایسه کردیم. درمانگر و بیمار می توانند تاثیر و تاثیرات بخصوصی بر هم بگذارند. همچنان که ثبات سیاست باعث جایگاه عالی پزشک بود و برعکس عدم ثبات سیاست نیز جایگاه او را لرزان و متزلزل می کرد.

    پذیرایی و اتمام جلسه

     



    گزارش و مصاحبه
    شماره مطلب: 4773
    دفعات دیده شده: 166 | آخرین مشاهده: 2 روز پیش