فراخوانی ...

انجمن ایرانی تاریخ
تاریخ در قالب تجربه های شخصی نقدی بر کتاب «اعتراض- داستان هایی دربارۀ مقاومت» نسخه چاپی RSS
  • تاریخ در قالب تجربه های شخصی 
نقدی بر کتاب «اعتراض- داستان هایی دربارۀ مقاومت» تاریخ در قالب تجربه های شخصی
    نقدی بر کتاب «اعتراض- داستان هایی دربارۀ مقاومت»

    چهارشنبه 12 مهر 1396 ساعت 14:35

    نگرانی و اضطراب دیگری که به صورت مداوم احساس می شود، ایمان به روش های قانونی اعتراض است که با رنج زیاد به دست آمده اما در عصر نئولیبرالیسم در حال تحلیل رفتن است. جنبش های رادیکال گروهی در دهه های ۱۸۲۰ و ۳۰ مکرراً بازگوکنندۀ مصائب و مشکلات مادی از خلال فساد سیاسی بودند (اهداف آن ها فرای اعتراض، تغییر از طریق برقراری دموکراسی در سیستمی بود که از بنیاد متلاشی است).

    انجمن ایرانی تاریخ به نقل از فرهنگ امروز/ رایان جونز*، ترجمه فاطمه شمسی گزارش می دهد؛

    این مجموعه مقالات تکان دهنده تنها چند سال پس از وقوع موارد مشابهی نظیر شورش های سال ۲۰۱۱ لندن، جنبش اشغال وال استریت و تجمعات اعتراضی ضد ریاضت اقتصادی به چاپ رسید، اعتراضاتی که مرتباً عناوین جنجالی و سرزنش های سیاسی را در پی داشت. این کتاب با گرد هم آوردن نویسندگان، اساتید دانشگاه و فعالان اجتماعی به بررسی زنجیرۀ حرکات اعتراضی در طول هفت قرن می پردازد تا نشان دهد که اعتراض نه یک ناهنجاری و انحراف بلکه بخشی از ساختار اجتماعی و سیاسی است. در این کتاب جنبش های کلیدی تاریخ بریتانیا در قالب جرقه های داستانی و با تبعیت از بافت جدی و تبیینی مورخان و شاهدان عینی بازسازی شده اند.

    کتاب با عصیان خرده کشاورزان در سال ۱۳۸۱ آغاز شده و شامل ۲۰ فصل موجز اما تأثیرگذار می شود که به تشریح فرازوفرود معروف ترین مبارزات برای نفوذ، آزادی و حقوق می پردازد. اعتراضات پیشاصنعتی نظیر کمونیسم اولیۀ دهقانیِ حفاران[۱] در قرن هفدهم همان قدر توسط عرفان باطنی و تعصب مسیحی می توانست هدایت شده باشد که توسط تمایلات برابری طلبانه. زدوخوردهای صنعتی و مدرن شناخته شده تر نظیر جنبش «لادیت[۲]» و «جنگ رادیکال اسکاتلندی» در سال ۱۸۲۰ در فضای شبح گون ادوارد پالمر تامپسون در کتاب «تکوین طبقه کارگر در انگلستان[۳]» ترسیم می شود که در آن نبود فضا برای بیان آزادانۀ اعتراض منجر به توطئه ها و سازمان دهی مخفی شد.

    خطر تبدیل تاریخ به داستان در یکدست کردن ظرایف و پیچیدگی های معنایی در ساده انگاری رمانتیک، یا غلو کردن در عاملیت و کنشگری های فردی یا جمعی است. علی رغم نقطه قوت عامه پسندانه و جدیتی که در یک نگاه کلی تاریخی مشهود است، پیشرفت آن در طول سال ها یا نسل ها ممکن است فزاینده یا دست نیافتنی باشد و در آن تعداد پیروزی های خارق العاده و سینمایی کمتر از شکست ها است. تعهد کتاب به تحقیق و درستی و دقت به ما این اطمینان را می دهد که نویسنده در این دام ها نیفتاده است. بسیاری از نویسنده ها با به تصویر کشیدن آمیزۀ بی نظیری از هیجان، ترس و حس قدرتی که شرکت در حرکت اعتراضی می تواند فراهم آورد و در کنار آن محکومیت و یأسی که آن را به حرکت وامی دارد، مستقیماً وارد حادثه می شوند. نویسندگان دیگر به بررسی طنین امروزی یک جنبش اعتراضی مشخص می پردازند، یا در شبکه های دوستی، خانوادگی و اجتماعات پیرامون آن جنبش، گرایشات داخلی و علایق و وابستگی های متعارض آن به جست وجو می پردازند. سرنخ های به هم متصل در این روایت ها -اختلاف عقیدۀ افراد عادی و بی رحمی ای که قدرت با آن (اغلب از طریق وحشیگری پلیس) خود را نشان می دهد و از خود دفاع می کند- همه به شور و هیجان و غوطه وری در عاطفه و احساسات ختم می شوند.

    برخی از اعتراضاتی که در این کتاب مستندسازی شدند -راهپیمایی اعتراضی برای کارگران نابینا در سال ۱۹۲۰، عملیات چریکی برای حفظ زبان ویلز- به اهداف اصلی خود رسیدند. مسائل گسترده تر نظیر تظاهرات ضد نژادپرستی و حقوق کارگران همچنان پابرجا هستند و موضوعیت خود را از دست نداده اند. در تمام سال هایی که میان شکستن ماشین های صنعتی در قرن نوزدهم و اعتصابات زنان نظافتگر شب کار در لندن دهۀ ۱۹۷۰ سپری شد، نوعی کمبود استاندارد و امنیت و ضرورت سازمان دهی جمعی کارگران به مثابه یک نگرانی دائمی -نظیر آنچه امروز در اقتصاد گیگ[۴] انجام می دهند- قویاً احساس شد. در سطحی درون اندامی، خشم و انزجار از هم زیستی ثروت بی نهایت و فقر طاقت فرسا به داستان هایی از غارت قصر ساووی[۵] توسط دهقانان قرن چهاردهمی گرفته تا شورش های ضد مالیات سرانه در سال ۱۹۹۰ دامن زد.

    نگرانی و اضطراب دیگری که به صورت مداوم احساس می شود، ایمان به روش های قانونی اعتراض است که با رنج زیاد به دست آمده اما در عصر نئولیبرالیسم در حال تحلیل رفتن است. جنبش های رادیکال گروهی در دهه های ۱۸۲۰ و ۳۰ مکرراً بازگوکنندۀ مصائب و مشکلات مادی از خلال فساد سیاسی بودند (اهداف آن ها فرای اعتراض، تغییر از طریق برقراری دموکراسی در سیستمی بود که از بنیاد متلاشی است). برای طرف داران حق رأی زنان، ناکامی در کسب رأی از طریق درخواست و اعمال نفوذ منجر به عملکرد نظامی مستقیم شد. یک قرن بعد، درگیری انگلیس در جنگ عراق به منزلۀ نمایشی قاطع از بی اعتنایی قدرت منتخب به عقیدۀ عموم تلقی شد. از این منظر، به نظر می رسد که جنبش اشغال وال استریت و دیگر واکنش ها به بحران مالی سال ۲۰۰۸ (هرچند در این کتاب گفته نمی شود) نتیجۀ تمام عیار زوال و افول کانال های نفوذ دموکراتیک باشد.

    برخی از مقاومت های سیاسی با گذر زمان می توانند به افسانه تبدیل شوند، باقی اعتراض ها نیز به همان نسبت، منابع افسانه ای کشمکش ها و ضایعات روحی دیرپای باقی می مانند. درخواست تحقیق و تفحص علنی در مورد اعتراض «اُور گریوره[۶]» و وقایع فاجعه آمیز اعتصاب معدنچیان در سال های ۵-۱۹۸۴ نشان دهندۀ یک نیاز مداوم برای بررسی علنی و بی پردۀ تاریخ اعتراض و تجارب شخصی از اعتراض است. این کتاب با تمرکز بر هر دو این ها تصویرگر بخش انسانی تاریخ است و نشان می دهد که چگونه اعتراض می تواند به مثابه نقطۀ اشتعال عمل کرده و جهان پیرامون خویش را روشن کند.

    *Rhian E Jones

    ارجاعات:


    [۱] Diggers

    [۲] Luddites

    [۳] The Making of the English Working Class

    [۴]  “gig economy”

    [۵] Savoy Palace

    [۶] Battle of Orgreave



    مقاله
    شماره مطلب: 4609
    دفعات دیده شده: 69 | آخرین مشاهده: 2 روز پیش