فراخوانی ...

انجمن ایرانی تاریخ
ناچار کاروان شما نیز بگذرد نسخه چاپی RSS
  • ناچار کاروان شما نیز بگذرد ناچار کاروان شما نیز بگذرد
    یکشنبه 15 مرداد 1396 ساعت 12:23

    کاروانسرای قره بیل یکی از کاروانسراهای تاریخی شهرستان جاجرم است که بر سر شاهراه جرجان (گرگان) در روستای رباط قره بیل ساخته شده است. این کاروانسرا بنایی است با پلان چهار گوش که دو حیاط بزرگ و کوچک دارد. در اطراف حیاط کوچک حجره هایی با ابعاد مختلف به صورت تو در تو احداث شده که پوشش سقف آن ها گنبدی است و زیر سقف با کاربندی های زیبای گچی تزئین شده است. دور تا دور بنا با یک دیوار سنگی که در تمام اضلاع آن برج های دیده بانی ساخته شده احاطه شده است.

    رباط قره بیل نام روستایی است از توابع شهرستان گرمه که درمسیر شاهراه جرجان (گرگان) به نیشابور قرار دارد از پارک ملی گلستان در مسیر بجنورد پیش میروی به اینجا میرسی علیرغم اینکه نزدیک ظهراست خوشبختانه هوا نیمه ابری است و گرمای زیادی وجود ندارد بنابراین با آرامش و بدون آزار از گرمای این ماه از سال میتوانم تمام قسمتهای کاروانسرا را ببینم کاروانسرایی که دراین روستا وبا فاصله کمی ازجاده اصلی قراردارد یک کاروانسرای سنگی است با پلان چهارگوش که دو حیاط بزرگ و کوچک دارد. راهنمای من توضیح داد که این کاروانسرا در دوره تیموریان و در زمانی که شاهراه کهن گرگان- نیشابور برای دسترسی به مشهد احیا می شود، به دستور وزیر با تدبیر دربار تیموری؛ امیرعلی شیر نوایی، کاروانسراهایی در طول این مسیر ساخته شده یا مرمت می شوند. واحتمالا رباط قره بیل درهمین زمان ساخته شده است . وارد که میشوم حجره های تو درتو با پوشش سقف گنبدی که زیبایی آن را دوچندان نموده است توجهم را جلب میکند.علیرغم تخریب ناشی ازفرسایش اما کاملا میتوان محل استقرار کاروان و بیتوته مسافران خسته ای که درمسیر جاده ابریشم تردد میکردند را تشخیص داد. بنظرم حیاط پشتی و شترخوان زیبایی که وجود دارد از حیث معماری کمی متفاوت تر از بقیه قسمتها است سوال که میکنم متوجه میشوم این قسمت در دوران صفویه افزوده شده است. دورتادور بنا با یک دیوار سنگی که در تمام اضلاع آن برج های دیده بانی ساخته شده احاطه شده است. از بخشی از سنگهای فروریخته بالا میروم تا محیط جغرافیایی اطرافم را بهتر ببینم با همین فاصله چند کیلومتر از جنگل گلستان پوشش گیاهی کاملا تغییر کرده است. زمین خشک و آبادی کم

    از روی سنگها پایین میآیم نگاهی دیگر به این مجموعه زیبا می اندازم وبه طرف ماشین میروم، درحالیکه ذهنم پر شده از کاروانیان وغلغل جرس، یاد این شعر سیف فرغانی میافتم:

    زین کاروانسرای بسی کاروان گذشت

    ناچار کاروان شما نیز بگذرد


    فاطمه تقوایی- دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی



    خبر
    شماره مطلب: 4450
    دفعات دیده شده: 50 | آخرین مشاهده: 5 روز پیش