فراخوانی ...
انجمن ایرانی تاریخ
تاریخ پولی ایران از صفویه تا قاجاریه، رودی مته و دیگران چاپ RSS
  • تاریخ پولی ایران از صفویه تا قاجاریه، رودی مته و دیگران تاریخ پولی ایران از صفویه تا قاجاریه، رودی مته و دیگران
    دوشنبه 8 خرداد 1396 ساعت 13:35

    با قرار گرفتن ایران در کانون تحولات جهانی از عهد صفویه، موضوع پول و مسائل پیوسته با آن نیز ابعاد پیچیده تری به خود گرفت. پولِ ایران در معرض رقابت با دیگر پول ها از شبه قاره هند و بعد ژاپن در مشرق تا مغرب اروپا قرار گرفت و حتی از تأثیر سرازیر شدن فلزات قیمتی چون طلا و نقره از قاره تازه شناخته شده امریکا نیز به دور نماند. بدین ترتیب بود که اهمیت پول در اقتصاد و حتی سیاست ایران بیش از پیش گردید و مسائل مرتبط با آن تبدیل به دغدغه ای بااهمیت بیشتر برای فرمانروایان شد. پیش از این چندین کتاب در مورد تاریخچه پول و سکه در دوره های مختلف تاریخ ایران نگارش یافته است، اما غالب آنها از معرفی و توصیف ظاهری سکه ها یا طرح حاشیه ای مباحث پولی در ضمن تاریخ اقتصادی فراتر نرفته اند. به عبارتی این آثار بیشتر آگاهی های خام و عمومی را در خصوص پیشینه پول در تاریخ ایران فراهم آورده اند تا یک بررسی تاریخی پیرامون نقش، چگونگی عمل و تأثیرگذاری آن بر اقتصاد ملّی، زندگانی مردم، سیاست و حکومت، مناسبات خارجی و مانند

    تاریخ پولی ایران از صفویه تا قاجاریه، رودی مته و دیگران
    بخشی از دیباچه برگردان فارسی

    با قرار گرفتن ایران در کانون تحولات جهانی از عهد صفویه، موضوع پول و مسائل پیوسته با آن نیز ابعاد پیچیده تری به خود گرفت. پولِ ایران در معرض رقابت با دیگر پول ها از شبه قاره هند و بعد ژاپن در مشرق تا مغرب اروپا قرار گرفت و حتی از تأثیر سرازیر شدن فلزات قیمتی چون طلا و نقره از قاره تازه شناخته شده امریکا نیز به دور نماند. بدین ترتیب بود که اهمیت پول در اقتصاد و حتی سیاست ایران بیش از پیش گردید و مسائل مرتبط با آن تبدیل به دغدغه ای بااهمیت بیشتر برای فرمانروایان شد.

    پیش از این چندین کتاب در مورد تاریخچه پول و سکه در دوره های مختلف تاریخ ایران نگارش یافته است، اما غالب آنها از معرفی و توصیف ظاهری سکه ها یا طرح حاشیه ای مباحث پولی در ضمن تاریخ اقتصادی فراتر نرفته اند. به عبارتی این آثار بیشتر آگاهی های خام و عمومی را در خصوص پیشینه پول در تاریخ ایران فراهم آورده اند تا یک بررسی تاریخی پیرامون نقش، چگونگی عمل و تأثیرگذاری آن بر اقتصاد ملّی، زندگانی مردم، سیاست و حکومت، مناسبات خارجی و مانند آنها. از این جهت به جرأت می توان کتاب حاضر را اثری پیشگام به شمار آورد که با گذر از توصیفات فنی و ظاهری پیرامون پول (انواع سکه، جنس آنها، نقوش و نوشته های آن، مشخصات فنی و ...) به بررسی اقتصاد پولی، سیاست پولی و عرصه هایی کاملاً نو از سرگذست پول در ایران پرداخته است.

    این بررسی به رغم محتوای قابل توجه و جذابی که فراهم آورده، همچنان که نویسندگان کتاب فروتنانه یادآور شده اند نه پایانی برای شناخت تاریخ پولی ایران از زمان برآمدن صفویان تا برافتادن قاجاریه بلکه سرآغازی برای ورود به اعماق تاریخ پولی و مالی ایران در معنای همه جانبه آن است. بااین حال این اثر به جز راهگشا بودن برای پژوهش های بیشتر، خواننده را با انبوهی از داده ها و تحلیل های تازه روبرو می کند که البته باز هم به گفته خود نویسندگان به دلیل تازگی شان در مواردی جای بررسی های بیشتر را هم باقی می گذارند. کتاب خواننده را همراه با خود یا به عبارت دقیق تر همراه با پول از معدن و منبع فلز تا ضراب خانه و دربار و از کوچه و بازار شهرهای ایران تا کاروان های تجارتی و بازارهای پولی در امپراتوری عثمانی، اروپا و شبه قاره هند می برد تا در این همراهی زوایایی تازه از زندگی جامعه ایرانی را در پرتو نقشی که پول در آن داشته است، به تصویر بکشد. پیچیدگی های تهیه پول و کارکردهای آن، فراز و فرود ارزش آن، پیوند آن با عرصه سیاست و مناسبات خارجی، تأثیر آن بر جنبه های مختلف اقتصاد ایران (تولید، صادرات، واردات و ...)، چگونگی عمل نظام پولی سه فلزی (طلا، نقره ومس)و «تاریخ محلی» پول در ایران در گذار از دوران پیشامدرن به دوران مدرن از جمله عرصه های مورد توجه کتاب حاضر هستند که برای خوانندگان تاریخ ایران تازگی بسیاری دارند.

    اینکه نویسندگان کتاب پس از چند دهه پژوهش و تألیف در تاریخ ایران از دوران صفویه تا قاجاریه به سراغ این موضوع رفته اند نیز خود اهمیت کار را به نمایش می گذارد. برای مترجم که از دوران دانشجویی با پژوهش های برخی نویسندگان کتاب در زمینه تاریخ اجتماعی – اقتصادی ایران در دوره های یادشده آشنایی دارد (تعدادی از آثار ایشان پیشتر به فارسی نیز ترجمه شده اند) تألیف کتاب پیش رو به حاصل دغدغه کسانی می ماند که زوایای مختلف تاریخ این دوران ها را کاویده و جای چنین کاری را در آن میان خالی دیده اند. پیشینه پژوهش های موجود نیز چیزی جز این را نشان نمی دهد. چنانکه با وجود آثاری در زمینه تاریخ اقتصادی ایران در بخش های مختلف دوران مورد بحث (صفویه، افشاریه، زندیه و قاجاریه) چه به صورت مستقل و چه در قالب تاریخ عمومیِ هر یک از این دوره ها، جای اثری تخصصی و متمرکز بر تاریخ پولی برای هر یک از این دوره ها و نیز مجموع آنها خالی بوده است. پوشش زمانی کتاب یعنی حدود سال های 906 تا 1344 قمری / 1501 تا 1925 میلادی و قرار دادن تحولات پولی در یک روند تاریخیِ پیوسته نیز بر اهمیت، جامعیت و تازگی آن افزوده است. افزون بر اینها تنظیم جدول های متعدد همراه با تصاویری از سکه های آرشیوهای شخصی کمک فراوانی به استناد و تبیین بیشتر محتوای کتاب کرده است.



    خبر
    شماره مطلب: 4316
    دفعات دیده شده: 392 | آخرین مشاهده: 7 ساعت پیش